Lăng Ông Bà Chiểu một địa chỉ tâm linh của người dân Nam bộ

Tả Tướng quân Lê Văn Duyệt là một trong những nhân vật lịch sử nổi tiếng của vùng đất Nam bộ cũng như trong tâm thức của người miền Nam. Ông được nhân dân Nam bộ tôn thờ và gọi mảnh đất nơi ông nằm là Lăng Ông Bà Chiểu.

Lăng Ông Bà Chiểu có tên gọi chính xác là Thượng Công Miếu, được ghi bằng chữ Hán ở cổng Tam quan. Lăng Ông tọa lạc trên một khu đất rộng hơn 18500m2 vi bốn con đường bao quanh, phía tây là đường Lê Văn Duyệt, phía bắc là đường Phan Đăng Lưu, phía đông là đường Trịnh Hoài Đức, phía nam và cũng là cổng chính số 1 đường Vũ Tùng.

Cổng chính Tam quan nằm ở phía Nam

Ngày 06/12/1989, Bộ Văn Hóa đã cp bằng “Công nhận Di tích Lịch sử – Văn hóa Lăng Ông Lê Văn Duyệt”. Và nhân kỷ niệm 190 năm ngày mất của Tả Tướng quân (1832 – 2022), Lăng Ông đã đón nhận bằng “Chứng nhận Lễ hội truyền thống Khai hạ – Cầu an tại Lăng Ông Tả quân Lê Văn Duyệt là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia” do Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cấp ngày 04/04/2022.

Bằng “Chứng nhận Lễ hội Khai hạ-Cầu an Lăng Ông”

Theo sử sách Tả Tướng quân Lê Văn Duyệt sinh ngày 06 tháng 9 năm 1764 tại Trà Lọt, nay thuộc xã Hòa Khánh, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang. Ông theo Nguyễn Ánh từ năm 1780, từ đó cuộc đời của ông gắn bó và trở thành vị tướng lĩnh tài ba, quân sư lỗi lạc giúp cho Nguyễn Ánh thống nhất được giang sơn đất Việt và lên ngôi vua. Ông đã phục vụ dưới hai triều vua Gia Long (1802-1819) và vua Minh Mạng (1820-1840). Nhờ tài cầm quân, sách lược thông minh, ngoại giao khôn khéo, nhà cai trị mẫu mực và công minh, Lê Văn Duyệt được cử 2 lần làm Tổng trấn Gia Định thành (lần 1 từ năm 1812 – 1815; lần 2 từ năm 1820 – 1832) .

Điện thờ chính Tả Tướng quân

Mộ phần của Tả Tướng quân và chính thất Tả quân Phu nhân

Trong thời gian làm Tổng trấn thành Gia Định với tài trí và mưu lược của mình, ông đã dẹp được các vụ binh loạn giữ yên bờ cõi xứ Nam kỳ. Ông thu phục và dẹp được nạn trộm cướp, giúp cho nhân dân được an cư lạc nghiệp. Ông cũng khuyến khích buôn bán, thương mại với các nước phương Tây, cho các tàu buôn ra vào các cảng mua bán hàng hóa; khuyến khích và đưa dân tới khai hoang lập ấp ở vùng đất An Giang và Hà Tiên. Đặc biệt ông cho đào kênh Vĩnh Tế nối liền Châu Đốc với Hà Tiên vừa giúp cho giao thông vận tải, thủy lợi nông nghiệp vừa là tuyến phòng thủ phía Tây Nam.

Trải qua hơn 200 năm, Lăng Ông Bà Chiểu là một trong những công trình văn hoá tâm linh cổ xưa nhất, đồng thời là công trình kiến trúc có giá trị văn hóa, nghệ thuật đặc sắc của miền Nam Bộ. Chẳng hạn, từ những mảnh sành sứ vỡ vụn các nghệ nhân xưa đã khéo léo chọn và sắp xếp chúng, tạo ra những tác phẩm nghệ thuật sống động.

Bức phù điêu “Long mã phụ đồ” trên tường nhà tiền điện

Ngưỡng mộ và tri ân vị đại Quan thông minh, cương trực, khí khái, yêu nước thương dân. Từ nhiều đời nay người dân Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, nhân dân Nam Bộ nói chung thường lui tới Lăng Ông dâng hương cầu nguyện. Đặc biệt, vào các dịp lễ Tết, ngày hội người dân và du khách cũng như kiều bào đổ về Lăng Ông dâng hương hoa cầu nguyện cho Quốc thái, dân an, gia đình hạnh phúc…

Bài và ảnh: Tam Đỉnh

Trả lời